GPSSB Female Health Worker (FHW) - Live Mock Test
Sarkari Exam Setu પર તમારું સ્વાગત છે! GPSSB દ્વારા લેવાયેલ Female Health Worker (FHW) પરીક્ષાનું પ્રશ્નપત્ર અહીં ઇન્ટરેક્ટિવ ક્વિઝ (Live Test) સ્વરૂપે આપેલ છે. તમે દરેક વિકલ્પ પર ક્લિક કરીને સાચો જવાબ અને તેની સમજૂતી (Explanation) તરત જ મેળવી શકો છો.
સૂચના: સાચો વિકલ્પ પસંદ કરવા માટે ઓપ્શન પર ક્લિક કરો. દરેક સાચા જવાબ માટે +1 માર્ક અને ખોટા જવાબ માટે -0.25 માર્ક ગણવામાં આવશે. તમારું ફાઇનલ રિઝલ્ટ પોસ્ટના અંતે આપેલા સ્કોરકાર્ડમાં દેખાશે.
પ્રશ્ન 1: ફલનકાળ (Gestation)ના 24 અઠવાડિયામાં ફંડલ ઊંચાઈ (Fundal height) સામાન્ય રીતે કયા સ્તરે હોય છે?
સમજૂતી: ગર્ભાવસ્થાના 24મા અઠવાડિયે ફંડલ ઊંચાઈ (ગર્ભાશયની ઉપરની સપાટી) સામાન્ય રીતે નાભિ (Umbilicus) ના સ્તરે પહોંચી જાય છે.
પ્રશ્ન 2: જાહેર આરોગ્ય અને સમુદાય આરોગ્ય કાર્યક્રમો (WHO દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાયેલ)ના સંદર્ભમાં WASH શબ્દનો સંક્ષેપ _____ માટે વપરાય છે.
સમજૂતી: WASH નું પૂર્ણ રૂપ Water, Sanitation and Hygiene (પાણી, સ્વચ્છતા અને આરોગ્યપ્રદ ટેવો) થાય છે, જે જાહેર આરોગ્યનો પાયો છે.
પ્રશ્ન 3: જે દૂધ સ્તનપાનની શરૂઆતમાં આવે છે અને બાળકની તરસ છીપાવવા માટે મોટે ભાગે પાણીયુક્ત હોય છે તેને શું કહેવામાં આવે છે?
સમજૂતી: સ્તનપાનની શરૂઆતમાં આવતા પાતળા અને વધુ પાણીવાળા દૂધને ફોરમિલ્ક (Foremilk) કહેવાય છે, જે મુખ્યત્વે બાળકની તરસ છીપાવે છે.
પ્રશ્ન 4: ભારતીય આહારમાં કયું પોષક તત્ત્વ ઊર્જાનું મુખ્ય સ્ત્રોત છે?
સમજૂતી: ભારતીય આહાર (અનાજ, રોટલી, ભાત) માં કાર્બોહાઈડ્રેટ્સનું પ્રમાણ સૌથી વધુ હોય છે, જે શરીરને દૈનિક ઊર્જા પૂરી પાડતો મુખ્ય સ્ત્રોત છે.
પ્રશ્ન 5: ICMR–NIN મુજબ, "માય પ્લેટ ફોર ધ ડે (My Plate for the Day)" મોડેલ દૈનિક આહારને દર્શાવે છે, જે આશરે કેટલી ઊર્જા પૂરી પાડે છે?
સમજૂતી: ICMR ની ગાઇડલાઇન મુજબ સામાન્ય પુખ્ત વ્યક્તિની સંતુલિત થાળી (My Plate) દિવસની અંદાજિત 2000 કિલોકેલરીની જરૂરિયાત પૂરી પાડે છે.
પ્રશ્ન 6: નીચેનામાંથી કઈ સ્તનપાનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ANM ની મુખ્ય જવાબદારી છે?
સમજૂતી: હેલ્થ વર્કર અથવા ANM ની મુખ્ય ફરજ માતાઓને પહેલા 6 મહિના માત્ર સ્તનપાન (Exclusive breastfeeding) કરાવવા માટે માર્ગદર્શન આપવાની છે.
પ્રશ્ન 7: તીક્ષ્ણ અસમાન સાધન દ્વારા કરવામાં આવેલ ઘાવ (Cut)ને શું કહેવામાં આવે છે?
સમજૂતી: અસમાન કે ધાર વગરના તીક્ષ્ણ સાધનથી ચામડી ફાટી જાય ત્યારે તેને મેડિકલ ભાષામાં Lacerated wound (ચીરાવાળો ઘાવ) કહેવાય છે.
પ્રશ્ન 8: ધનુર બીજાણુઓ (Clostridium tetani spores)ના પ્રવેશને રોકવા માટે એક દાઝેલા દર્દીને પ્રોફિલેકિસસ તરીકે નીચેનામાંથી કયું ઇન્જેક્શન આપવામાં આવે છે?
સમજૂતી: ખુલ્લા ઘાવ અથવા દાઝેલા ભાગમાં ધનુર (Tetanus) ના બેક્ટેરિયા પ્રવેશવાની શક્યતા વધુ હોવાથી તરત જ TT (ટિટાનસ ટોકસોઇડ) ઇન્જેક્શન અપાય છે.
પ્રશ્ન 9: આપેલ વિકલ્પોમાંથી કયું સ્વસ્થ જીવનશૈલી (Healthy lifestyle) માટેના સ્વાસ્થ્ય શિક્ષણનું એક ઘટક નથી?
સમજૂતી: તમાકુ અને દારૂનું સેવન સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક છે, તેથી તે સ્વસ્થ જીવનશૈલીનો હિસ્સો હોઈ શકે નહીં.
પ્રશ્ન 10: ત્વચાના ક્યાં દૂષણનું કારણ ચેપગ્રસ્ત ટિક (Infected Tick)ની ચગદાયેલી (Crushed) પેશીઓ અથવા મળ બની શકે છે?
સમજૂતી: ચેપગ્રસ્ત ઇતરડી (Tick) ના ચગદાઈ જવાથી કે તેના મળના સીધા સંપર્કથી ત્વચા પર ક્યૂ-જ્વર (Q-fever) ના જીવાણુઓ પ્રવેશી શકે છે.
પ્રશ્ન 11: પ્રાથમિક સારવાર આપતી વખતે, એક ANM એવા દર્દીની સારવાર કરે છે જેની ત્વચા પર ઝેરી પદાર્થ ઢોળાયો છે. તો નીચેનામાંથી કયું પહેલું અને સૌથી યોગ્ય પગલું હોવું જોઈએ?
સમજૂતી: કેમિકલ કે ઝેરી પદાર્થ ઢોળાય ત્યારે સૌથી પહેલા તેને વહેતા ચોખ્ખા પાણીથી સતત 15 થી 20 મિનિટ સુધી ધોવો એ પ્રથમ અને શ્રેષ્ઠ સારવાર છે.
પ્રશ્ન 12: નીચેનામાંથી કઈ સ્ત્રીઓ માટે કાયમી કુટુંબ નિયોજન (Permanent family planning)ની એક પદ્ધતિ છે?
સમજૂતી: ટ્યુબેક્ટોમી (અંડનલિકા-પૂર્ણછેદન) એ સ્ત્રીઓ માટે કાયમી કુટુંબ નિયોજનનું ઓપરેશન છે, જ્યારે વાસેક્ટોમી એ પુરુષો માટેની પદ્ધતિ છે.
પ્રશ્ન 13: નીચેનામાંથી કયું વસ્તી નિયંત્રણનું એક પગલું નથી?
સમજૂતી: સુધારેલ તબીબી સુવિધાઓના કારણે મૃત્યુદરમાં ઘટાડો થાય છે, પરિણામે તે સીધી રીતે વસ્તી નિયંત્રણનું પગલું નથી ગણાતું.
પ્રશ્ન 14: ગર્ભધારણ પછીની પદ્ધતિઓ માટે મિફેપ્રિસ્ટોન (Mifepristone) અને મિસોપ્રોસ્ટોલ (Misoprostol)ના ઉપયોગને _____ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
સમજૂતી: મિફેપ્રિસ્ટોન અને મિસોપ્રોસ્ટોલ એ ગોળીઓ દ્વારા (મુખમાર્ગી) કરવામાં આવતા મેડિકલ ગર્ભપાત (Medical Abortion) ની દવાઓ છે.
પ્રશ્ન 15: એક ચોક્કસ વય જૂથમાં એક વર્ષમાં 1000 પરિણીત સ્ત્રીઓમાં જીવંત જન્મોની સંખ્યાને કઈ રીતે ઓળખવામાં આવે છે?
સમજૂતી: પ્રજનન વયની (15-49 વર્ષ) 1000 સ્ત્રીઓ દીઠ નોંધાયેલા જીવંત બાળકોના જન્મદરને સામાન્ય પ્રજનન દર (GFR) કહેવામાં આવે છે.
પ્રશ્ન 16: નીચેનામાંથી કઈ પદ્ધતિમાં લોકોને સીધા પ્રશ્નો પૂછીને માહિતી એકત્રિત કરવામાં આવે છે?
સમજૂતી: જ્યારે લાભાર્થી કે વ્યક્તિને રૂબરૂ મળીને પ્રશ્નોના માધ્યમથી ડેટા કે માહિતી લેવામાં આવે, ત્યારે તેને ઇન્ટરવ્યૂ પદ્ધતિ કહે છે.
પ્રશ્ન 17: આયુષ્માન ભારત યોજના હેઠળ શાળાના શિક્ષકોને દર અઠવાડિયે એક કલાક માટે આરોગ્યના પ્રોત્સાહન અને રોગ નિવારણ પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરવા માટે કયો ટર્મ (Term) આપવામાં આવ્યો છે?
સમજૂતી: આ યોજના અંતર્ગત શાળાના શિક્ષકોને બાળકોમાં સ્વાસ્થ્ય જાગૃતિ લાવવા માટે 'હેલ્થ એન્ડ વેલનેસ એમ્બેસેડર' ની જવાબદારી અપાઈ છે.
પ્રશ્ન 18: શાળા આરોગ્ય કાર્યક્રમ હેઠળ આરોગ્ય શિક્ષણમાં મુખ્યત્વે નીચેનામાંથી શેનો સમાવેશ થાય છે?
સમજૂતી: શાળા કક્ષાએ આરોગ્ય કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ બાળકોને હાથ ધોવા, દાંત સાફ રાખવા જેવી પાયાની વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા વિશે શીખવવાનો છે.
પ્રશ્ન 19: ભારતમાં કયા વર્ષે એક્સપાન્ડેડ પ્રોગ્રામ ઓન ઇમ્યુનાઇઝેશન (EPI) નું નામ બદલીને યુનિવર્સલ ઇમ્યુનાઇઝેશન પ્રોગ્રામ (UIP) કરવામાં આવ્યું?
સમજૂતી: ભારતમાં 1978 માં EPI શરૂ થયો હતો, પરંતુ વર્ષ 1985 માં તેનું કાર્યક્ષેત્ર વધારીને તેને UIP (યુનિવર્સલ ઇમ્યુનાઇઝેશન પ્રોગ્રામ) નામ અપાયું.
પ્રશ્ન 20: 7 જાન્યુઆરી 2014 ના રોજ નીચેનામાંથી કયો કાર્યક્રમ કિશોરોના સર્વાંગી વિકાસને સુનિશ્ચિત કરવા માટે આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો?
સમજૂતી: 10 થી 19 વર્ષના કિશોરોના પોષણ, પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય અને માનસિક વિકાસ માટે જાન્યુઆરી 2014 માં રાષ્ટ્રીય કિશોર સ્વાસ્થ્ય કાર્યક્રમ (RKSK) ની શરૂઆત થઈ.
પ્રશ્ન 21: ભારતમાં નીચેનામાંથી કઈ રસી યુનિવર્સલ ઇમ્યુનાઇઝેશન પ્રોગ્રામ (UIP) હેઠળ આપવામાં આવતી નથી?
સમજૂતી: ભારતના રાષ્ટ્રીય રસીકરણ પત્રક (UIP) માં પીતજ્વર (Yellow Fever) ની રસી અપાતી નથી. તે માત્ર અમુક દેશોના પ્રવાસીઓ માટે જ જરૂરી હોય છે.
પ્રશ્ન 22: નીચેનામાંથી કયા સામાજિક-સ્તરનો કાર્યકર જનની સુરક્ષા યોજના હેઠળ લાભાર્થીઓને ઓળખવામાં એક મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે?
સમજૂતી: ASHA (આશા વર્કર) ગામ કક્ષાએ ગર્ભવતી મહિલાઓની નોંધણી કરી તેમને જનની સુરક્ષા યોજનાના લાભો અને માર્ગદર્શન પૂરા પાડે છે.
પ્રશ્ન 23: કઈ રાષ્ટ્રીય પહેલ હેઠળ જનની સુરક્ષા યોજના એક સુરક્ષિત માતૃત્વ હસ્તક્ષેપ (Motherhood Intervention) છે?
સમજૂતી: જનની સુરક્ષા યોજના (JSY) એ ભારત સરકારના રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય મિશન (NHM - National Health Mission) નો એક અગત્યનો હિસ્સો છે.
પ્રશ્ન 24: જનની સુરક્ષા યોજના (JSY) કયા મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સાથે શરૂ કરવામાં આવી હતી?
સમજૂતી: ઘરે થતી પ્રસૂતિના જોખમો ઘટાડવા અને સરકારી કે ખાનગી હોસ્પિટલમાં જ પ્રસૂતિ (Institutional delivery) કરાવી માતા-બાળ મૃત્યુદર ઘટાડવો એ JSY નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય છે.
પ્રશ્ન 25: કયા વર્ષમાં જનની સુરક્ષા યોજના (JSY) શરૂ કરવામાં આવી હતી?
સમજૂતી: જનની સુરક્ષા યોજના (JSY) માનનીય પ્રધાનમંત્રી દ્વારા 12 એપ્રિલ 2005 ના રોજ શરૂ કરવામાં આવી હતી.
પ્રશ્ન 26: જનની સુરક્ષા યોજના (JSY) મુખ્યત્વે નીચેનામાંથી _____ ને પ્રોત્સાહન આપે છે.
સમજૂતી: આ યોજના ગરીબ અને પછાત વર્ગની ગર્ભવતી મહિલાઓને દવાખાનામાં કે હોસ્પિટલ (Institutional deliveries) માં જ સુરક્ષિત પ્રસૂતિ કરાવવા માટે રોકડ સહાય રૂપે પ્રોત્સાહન આપે છે.
Live Mock Test Result
દરેક સાચા જવાબ માટે +1 માર્ક અને ખોટા જવાબ માટે -0.25 માર્ક સિસ્ટમ આધારિત પરિણામ.
Total Qs
26
Attempted
0
Correct
0
Wrong (-0.25)
0
Your Final Score
0.00
